-
ارسال شده توسط
Elyas .اعتمادی September 11, 2010 -
1,452 مشاهده
بنام خدا
روشهای تحقیق و پژوهش در جامعه شناسی
بطور کلی در مطالعات اجتماعی از دو روش استفاده میشود که اصطلاحا یکی را ژرفانگر یا ژرفائی و دیگری راپهنانگر یا پهنایی مینامند.روش ژرفائی خاص مطالعات مردم شناسی است و روش پهنائی یا پهنانگر را در مطالعات جامعه شناسی بکار میبرند.هر یک از این دو روش دارای تکنیک ها یا فنونی خاص هستند . روشهای مذکور را میتوان به دو دسته تقسیم نمود:
روش میدانی :
منظور از مطالعات میدانی تحقیقاتی است که موضوع مورد مطالعه در اختیار محقق قرار داشته باشد و یا به عبارت دیگر محقق را بدان دسترسی باشد بعنوان مثال وقتی محقق هدفش مطالعه درزندگی کشاورزان ساکن یک روستا و یا قشری از جامعه و یا گروهی از کارگران یک موسسه تولیدی و یا مردم عشایری باشد مطالعه, از نوع مطالعه میدانی است و اطلاق اصطلاح میدانی به مفهوم ارتباط مستقیم و رویاروی محقق با پدیده های مورد مطالعه است .
روش کتابخانه ای :
منظور از مطالعات کتابخانهای مطالعاتی است که موضوعات مورد مطالعه در اختیار و دسترس محقق قرار نداشته و غالباً مربوط به گذشتهای دور یا نزدیک میگردد. به همین دلیل غالباً اصطلاح مطالعات کتابخانهای را مترادف با مطالعات تاریخی بکار میبرند.
بعنوان مثال تحقیق در زمینه طبقات اجتماعی یا سلسله مراتب اجتماعی عصر صفویه و یا تحقیق در باره سهم اقشار مختلف اجتماعی در انقلاب مشروطیت ایران را در ردیف مطالعات کتابخانهای محسوب مینمائیم . در این روش منابع اصلی مورد استفاده , کتب و مدارک منثور و منظومی است که از آن دورهها بجای مانده است
تفاوت مطالعات توصیفی و بررسی های علمی:
مراحل تحقیق توجه شود که محقق صرفا" قصد آزمايش فرضيه را دارد نه اثبات آن. در هنگام بيان فرضيه محقق به بررسی روابط بين متغيرها میپردازد. به طور متداول اين بيان به سه شکل صورت خواهد گرفت:
1. بررسی رابطه علت و معلولی بين دو يا چند متغير
2. بررسی همبستگی و شدت آن بين دو يا چند متغير
3. بررسی و مقايسه ميزان تفاوت تاثير دو يا چند متغير بر يک يا چند متغير دیگر.
اهداف کلی :
1. هدف کلی از ارائه این مطاتب آشنایی و افزایش آگاهی مان نسبت به مفاهیم ذیل می باشد .
2. کلیات روش تحقیق – انتخاب موضوع – عنوان نویسی و بیان مسئله
3. تعیین اهداف – سئوالات – فرضیات و متغیرها
4. بررسی متون
5. ابزار گرد آوری اطلاعات
6. جمعیت – نمونه ونمونه گیری
روشهای مطالعه توصیفی و غربالگری
1. روشهای مطالعه تحلیلی
2. روشهای پردازش اطلاعات
3. تحلیل و تفسیر اطلاعات
4. بودجه نویسی و زمان بندی
5. اخلاق در پژوهش و روشهای نوشتن گزارش نهایی
اهداف اختصاصی :
1. کلیات روش تحقیق – انتخاب موضوع – عنوان نویسی – بیان مسئله و اینکه بتوانیم
2. تحقیق را تعریف کنیم و بشناسیم.
3. منابع یافتن موضوع تحقیقاتی را بشناسیم و در عمل اجرا کنیم.
4. طریقه نوشتن عنوان یک طرح تحقیقاتی را بشناسیم و بیان کنیم و با یک مثال عملی عنوان مناسبی را بنویسیم.
5. چگونگی نوشتن و هدف از نوشتن بیان مسئله را بشناسیم و بیان کنیم و بیان مسئله مناسبی برای عنوان انتخابی خود بنویسیم.
تعیین اهداف – سئوالات – فرضیات و متغیرها:
1. هدف کاربرد- دلایل نوشتن اهداف را برای طرح پژوهشی خود بیان کنیم
2. ویژگیهای نگارش صحیح اهداف پژوهشی – سئوالات پژوهشی و فرضیات را تشریح نماییم
3. اختلاف مابین هدف کلی – اهداف نهایی را تشریح کنیم
بررسی متون:
1. انواع متغیرها را از لحاظ ماهیت – نقش متغیرها در مطالعات و تعریف متغیر را تشریح نماییم
2. راههای کنترل (حذف) متغیر مخدوش کننده را تشریح نماییم
3. اهداف- سئوالات پزوهش – فرضیات و متغیرهای طرح پژوهشی خود را به شکلی مناسب تهیه کنیم
4. هدف از انجام بررسی متون را تشریح نماییم.
5. Meshو نحوه استفاده از آن را بشناسیم
6. با اصطلاحات موجود در مش جهت استفاده از آن آشنایی پیدا کنیم
7. با مراجعه به مش بتواند لغات کلیدی مورد نظر خود را شناسایی کنیم.
8. با روشهای جستجوی الکترونیک از طریق جستجوگرهای اینترنت آشنا شویم و طریقه جستجوی مقالات از طریق سایت دانشگاه علوم پزشکی را بشناسیم
ابزار گرد آوری اطلاعات:
1. انواع روشهای جمع آوری اطلاعات (اسناد و مدارک موجود – مشاهده –مصاحبه – پرسشنامه – آزمون ) را بشناسیم و تشریح نماییم
2. تفاوت بین روشهای جمع آوری اطلاعات و مورد استفاده و فواید و معایب هر روش را بشناسیم و تشریح نمایم .در یک مثال عملی بتواند برای متغیرهای خود مناسب ترین روش جمع آوری اطلاعات را شناسایی کنیم .
3. طریقه ساخت پرسشنامه را بشناسد و تشریح نمایم .
4. پرسشنامه مناسبی برای طرح پژوهشی خود تهیه کنیم .
5. با مفاهیم روایی و پایایی آشنا شود و تشریح نماییم.
جمعیت – نمونه – نمونه گیری:
1. با مفاهیم اولیه در نمونه گیری (جمعیت مرجع – جمعیت هدف – جمعیت آزمایشی-چارچوب نمونه گیری) را بشناسیم و تشریح نماییم.
2. هدف از انجام نمونه گیری در یک طرح تحقیاتی آشنا شود و تشریح نماییم .
3. مزایا و معایب هر کدام را بشناسد و تشریح نماییم .
4. با انواع روشهای محاسباتی حجم نمونه آشنا شویم .
5. روش نمونه گیری مناسب طرح پژوهشی خود را انتخاب کنیم .
روشهای مطالعه توصیفی و غربالگری:
1. با انواع مطالعات توصیفی (مقطعی – همبستگی و غربالگری ) آشنا شویم .
2. مزایا و معایب انواع مطالعات فوق را بشناسیم و بیان کنیم .
3. در یک مثال عملی بتوانیم نوع مطالعه را مشخص نماییم .
روشهای مطالعه تحلیلی
1. با انواع مطالعات تحلیلی مشاهده ای (مقطعی – مورد شاهدی – همگروهی ) آشنا شویم و مزایا و معایب آنها را بشناسیم و بیان کنیم .
2. با نحوه طراحی مطالعات تحلیلی مشاهده ای آشنا شویم و بیان کنیم .
3. با انواع مطالعات مداخله ای (تجربی – شبه تجربی – انواع کارآزمائی های بالینی ) آشنا شویم .
4. با نحوه طراحی مطالعات مداخله ای و چگونگی انجام انواع تخصیص تصادفی آشنا شویم و بیان کنیم
5. نوع مطالعه طرح پژوهشی خود را تعیین کنیم و آنرا طراحی نماییم.
روشهای پردازش و تحلیل وتفسیر اطلاعات :
1. پردازش توصیفی داده ها را بشناسیم.
2. انواع نمودارها بر حسب نوع متغیرها را بشناسیم .
3. نحوه تفسیر انواع تحلیل های آماری رایج بشناسیم و بیان کنیم .
4. انواع خطاها در تحقیق را بشناسیم و راههای کنترل آن را بیان کنیم .
5. نحوه رسم جداول توخالی را بشناسیم و رسم کنیم .
6. برای طرح پژوهشی خود جداول توخالی رسم کنیم ، نمودار مناسب راشناسایی کنیم و نوع تست آماری مناسب را بیان کنیم .
بودجه نویسی و زمان بندی:
1. چگونگی تکمیل جدول گانت را بشناسیم و تشریح کنیم .
2. چگونگی تکمیل جداول بودجه رابشناسیم و تشریح کنیم .
3. برای طرح پژوهشی خود جدول گانت و جداول بودجه را تکمیل کنیم .
اخلاق در پژوهش و روشهای نوشتن گزارش نهایی:
1. مفهوم اخلاق در پژوهش آشنا شده و تشریح نماییم .
2. با قانون هلسینگی آشنا شده و تشریح نماییم.
3. انواع مطالعات پژوهشی را بشناسیم و تشریح نماییم.
4. نحوه نوشتن گزارش نهایی و زمان ارائه گزارش را بشناسیم
